Autonomia

Blog o autyzmie

Czy Messi ma zespół Aspergera?

Niezależnie czy jesteśmy kibicami jakiejś drużyny, obserwatorami, czy też piłka nożna zupełnie nas nie obchodzi, każdy z nas zna Leo Messiego – piłkarza FC Barcelony. Każdy też wie, że mamy do czynienia z niezwykłym talentem. W dzisiejszym poście spróbujemy się przyjrzeć sylwetce pięciokrotnego zdobywcy Złotej Piłki* i zastanowić czy można odpowiedzieć na pojawiające się w mediach pytanie: czy Messi ma zespół Aspergera?

Jeżeli założyć, że świat dzieli się na dwie grupy: kibiców Realu Madryt lub Barcelony, to ja należę do tej drugiej grupy od niespełna 10 lat. Messi fascynuje, zadziwia i sprawia, że nawet ci, którzy mecze omijają szerokim łukiem, wpatrują się w ekran telewizora, gdy Argentyńczyk pojawia się na murawie.

Mnie też Messi zawsze w jakiś sposób ciekawił. By przygotować się do napisania tego tekstu ponownie zajrzałam do książki „Barca: za kulisami najlepszej drużyny świata” G. Huntera, a także przeczytałam biografię „Messi. Chłopiec, który zawsze się spóźniał (a dziś jest pierwszy)” autorstwa L. Faccio.

Informacje na temat tego, że Leo Messi ma autyzm lub zespół Aspergera pojawiały się w mediach już od kilku lat. Doniesienia te nie były jednak przedstawiane przez ekspertów i zawierały wiele nieprawdziwych informacji na temat autyzmu i zespołu Aspergera.

Najpierw wyjaśnienia

Na wstępie chcę podkreślić, że tekst ten nie ma na celu postawienia diagnozy Leo Messiemu (by postawić diagnozę konieczne są m.in.: wywiad na temat rozwoju, zgromadzona dokumentacja medyczna, psychologiczna, a także obserwacja oraz wykonanie prób diagnostycznych). Spróbujemy raczej się przyjrzeć (na tyle na ile to możliwe bez bezpośredniego kontaktu i zgody tej osoby), dlaczego niektórzy twierdzą, że zachowanie Messiego może mieć coś wspólnego z zespołem Aspergera lub autyzmem.

Zacznijmy od tego, że wbrew temu co podawały media opisujące przypadek Leo Messiego, zespół Aspergera nie jest „lekką odmianą autyzmu”. Zespół Aspergera należy do spektrum zaburzeń autystycznych, co oznacza, że razem z autyzmem znajduje się w grupie zaburzeń rozwojowych (która zawiera w sobie zaburzenia o różnym natężeniu i charakterze).

Druga ważna rzecz: na zespół Aspergera się nie cierpi. Po prostu się go ma (nie jest to choroba, nie da się jej wyleczyć). Cierpienia czy trudności są często związane z byciem niezrozumianym i nieakceptowanym przez otoczenie.

Trzeci mit to pogląd, że osoba z zespołem Aspergera jest geniuszem. Faktycznie, osoby te mają szczególne zainteresowania, zdolności, u wielu wybitnych osób (np. Einstein, Newton) podejrzewa się, że mogły posiadać zespół Aspergera (ZA). Jednak, to, że ktoś ma ZA, nie oznacza, że pociąga to za sobą automatycznie fenomenalne umiejętności w danej dziedzinie.

Nieśmiały

Messi urodził się w Rosario, dużym mieście w środkowej Argentynie. Jedna z jego nauczycielek (od pierwszej do czwartej klasy szkoły podstawowej), Monica Domina mówi o nim: „Był bardzo nieśmiały. Miałam poważny problem z komunikowaniem się z nim (…). Miał przyjaciółkę, która siedziała obok niego. To ona przekazywała mi wszystko, co chciał powiedzieć” (L.Faccio, “Messi”, SQN, 2012). To rzeczywiście informacja, która pokazuje poważne trudności Argentyńczyka w obszarze komunikacji z drugą osobą. Jednak osoby z zespołem Aspergera raczej łatwiej komunikują się z dorosłymi niż z rówieśnikami. Dzieci mające ZA potrafią monologować na ulubiony temat, co może nudzić ich kolegów, za to dorośli chętniej podejmują z nimi takie rozmowy.

Nauczycielka Messiego twierdzi, że zalecała rodzicom pójście z synem do psychologa, jednak nie odnalazłam informacji, czy rzeczywiście mały Lionel miał zajęcia nastawione na radzenie sobie z nieśmiałością, z której był powszechnie znany.

Oddajmy jeszcze głos Fabianowi Soldiniemu, który zwrócił uwagę na talent małego Lionela i twierdził, że ten kiedy miał dwanaście lat, był bardzo introwertyczny. Zgadza się to z informacją, że gdy przybył do Barcelony z rodzinnego Rosario, minął rok, zanim zaczął rozmawiać z kolegami ze szkółki piłkarskiej. Podobno odpowiadał monosylabami. Po cichu rozmawiał tylko z jednym z kolegów. Jednak analizując tą sytuację, warto pamiętać, że Leo nie znał katalońskiego, a jest to język Barcelony. Być może dlatego nieśmiały chłopiec nieznający obcego języka miał poważną trudność z komunikowaniem się z piłkarzami.

Zgrabny i skoordynowany. Szybki i współdziałający

Z zespołem Aspergera bardzo często wiążę się niezgrabność ruchowa, niechęć do udziału w grach zespołowych wynikająca m.in. z braku właściwej koordynacji czy współdziałania z drużyną. Cechy te zupełnie nie przystają do wyjątkowych umiejętności L. Messiego, które możemy nieustannie obserwować na boisku.

Żartuje, wygłupia się, przyjaźni

Osoby z zespołem Aspergera często ujawniają trudność w zakresie rozumienia żartów, aluzji, ironii. Graham Hunter pisze o piłkarzu w ten sposób: „Lubi się uśmiechać i żartować, a każdy, kto z nim rozmawia uważa go za prostego, przyjaznego człowieka” (G. Hunter, „Barca: za kulisami najlepszej drużyny świata”, SQN, 2012). Oglądając chociażby ten film sprzed rozdania Złotej Piłki 2016 widzimy rozluźnionego, uśmiechającego się Lionela, który żartuje, śmieje się z żartów innych osób i ma do siebie dystans. Dodatkowo, adekwatnie gestykuluje, patrzy w stronę rozmówcy, mówi na temat etc. Obszar mowy niewerbalnej dla osób z ZA jest często poważną trudnością.

Nastoletni Messi miał swoją paczkę w la Masii (szkółka piłkarska klubu FC Barcelona), należeli do niej m.in. Gerard Pique oraz Cesc Fabregas. Młody Lionel wraz kolegami dokonywał wielu wygłupów, jak np. włamywanie się na boisko treningowe w nocy, by rozegrać kolejny mecz.

Młodzież mająca zespół Aspergera zwykle przejawia poważne trudności związane z należeniem do grupy rówieśniczej. Częściej niż takie wspólne wygłupianie się jak w przypadku Messiego, obserwujemy niestety dokuczanie dzieciom z ZA.

Nie lubi przegrywać

Część dzieci ze spektrum autyzmu ma duże trudności z radzeniem sobie z porażką (tak jak prawie każdy z nas, jednak frustracja może być silniejsza, trwać dłużej). Znane są informacje na temat tego, że Argentyńczyk każdą przegraną traktuje, jakby to był koniec świata. Jednak nie zauważamy żadnych poważnych, przesadzonych reakcji na przestrzelonego karnego czy też przegrany mecz. L. Messi jest prawdopodobnie, tak jak wielu sportowców, bardzo ambitny i trudno mu znieść porażkę.

Lubi rutynę, schematy

Media pisząc o tym, że Leo ma zespół Aspergera przywoływały słowa jednego z rodziców dziecka z ZA: „Messi zawsze wykonuje te same ruchy: prawie zawsze mknie prawą stroną boiska, prowadząc piłkę w charakterystyczny sposób” i jeszcze „Ludzie cierpiący na autyzm zawsze szukają pewnego szablonu ruchowego, który powtarzają do wyczerpania”. Twierdzenia te wydają się jednak wydumane.

Osoby ze spektrum autyzmu charakteryzują się tym, że działają w znanych sobie schematach, jednak często nie są one adaptacyjne, utrudniają funkcjonowanie (np. muszą jechać do szkoły zawsze tą samą drogą, a gdy coś się zmienia, wywołać może to złość, agresję), jednak trudno to odnosić do powtarzalnych zachowań na boisku. Prawdopodobnie Messi (tak jak wielu innych wybitnych piłkarzy) po ogromnej liczbie treningów wypracował swój własny styl i pewną powtarzalność ruchów i zagrań, które przynoszą pożądany efekt.

Czy Messi ma zespół Aspergera?

Czy Messi ma zespół Aspergera? Jedynymi okolicznościami, które mogłyby to sugerować były jego nadmierne wycofanie i trudności w kontaktach z rówieśnikami w dzieciństwie. Nie wydaje się jednak by istniały inne przesłanki potwierdzające tę hipotezę. Być może Leo Messi odniesie się kiedyś to tej kwestii w swojej autobiografii.

*Dla tych, którzy piłką się nie interesują: Złota Piłka to coroczny plebiscyt piłkarski, podczas którego ogłaszane jest nazwisko najlepszego piłkarza (a także piłkarki!) mijającego roku kalendarzowego.

Zdjęcie: fcbarcelona.com

 

3 Comments

  1. Mam nadzieje że coś podobnego jeszcze się pojawi

    • Magdalena Wójcik

      29 czerwca 2016 at 20:55

      Postaramy się! Czy tekst dotyczący bohatera serialu analizujący jego zachowanie pod kątem zespołu Aspergera byłby interesujący?

  2. Swietny artykuł 🙂 pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

© 2018 Autonomia

Theme by Anders NorenUp ↑