Autonomia

Blog o autyzmie

Zespół Aspergera

„Mam zespół Aspergera, ale w nim nie gram”.

Trudno powiedzieć obecnie, jak dokładnie brzmiało to zdanie wypowiedziane (podobno) przez osobę z zespołem Aspergera. Słyszałam wiele wersji tej wypowiedzi, m.in. „Mam zespół Aspergera, ale w nim nie śpiewam” i podobne.

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera należy do całościowych zaburzeń rozwoju, co oznacza, że nieprawidłowości z niego wynikające wpływają na funkcjonowanie osoby we wszystkich aspektach życia. Trudności widoczne są najbardziej w trzech obszarach:

  • kontaktach społecznych
  • komunikacji
  • zachowaniach i zainteresowaniach

Dlaczego „zespół Aspergera”?

W 1943 roku austriacki lekarz, Hans Asperger opisał grupę dzieci, które prezentowały pewien charakterystyczny wzorzec zachowań:

  • brak empatii
  • ograniczona zdolność nawiązywania przyjaźni
  • intensywne zainteresowanie danym tematem
  • niezdarność.

Dopiero prawie 40 lat później, Lorna Wing, psychiatra z Londynu, nawiązała do pracy wiedeńskiego psychiatry i opisała główne charakterystyki zaburzenia nazywając je właśnie zespołem Aspergera. Według Wing zespół ten skupiał objawy takie jak:

  • brak empatii
  • naiwny, jednostronny typ interakcji
  • pedantyczna, repetytywna mowa
  • uboga komunikacja niewerbalna
  • głębokie, nasilone zainteresowanie pewnymi tematami
  • niezdarna i źle skoordynowana motoryka.

Niektórzy mówią o zespole Aspergera jako o łagodnej formie autyzmu, ja preferuję pogląd, który mówi, że zespół ten należy do spektrum zaburzeń autystycznych (jako grupy zaburzeń podzielonej ze względu na natężenie symptomów).

Diagnoza –na jakiej podstawie, kto i po co?

W Polsce lekarze używają ICD, czyli Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób opracowanej przez Światową Organizację Zdrowia. Od 1997 istnieje aktualna wersja tej klasyfikacji, czyli ICD-10.

W ICD-10 zespół Aspergera należy do grupy całościowych zaburzeń rozwoju i mieści się pod numerem F. 84.5.

Zgodnie z polskim prawem diagnozę zespołu Aspergera stawia tylko lekarz psychiatra. Obecnie w coraz większej liczbie ośrodków diagnoza jest stawiania przez zespół specjalistów, w skład którego oprócz lekarza psychiatry, wchodzą psychologowie i pedagodzy. Na podstawie wywiadu, obserwacji, wykonanych prób diagnostycznych oraz zgromadzonej dokumentacji, podejmowana jest decyzja o postawieniu określonego rozpoznania.

Diagnoza zespołu Aspergera jest zwykle dużym stresem dla całej rodziny, jednak nazywa ona trudności dziecka, pomaga w ukierunkowaniu oddziaływań (zarówno edukacyjnych, jak i terapeutycznych), pozwala lepiej zrozumieć dziecko.

Podobno wybitny znawca tematu zespołu Aspergera, Tony Atwood, przekazując informację o diagnozie dziecku mówi mu: „Gratuluję ci, masz zespół Aspergera”, by podkreślić, że są pozytywne aspekty tego zespołu.

Jeszcze raz o objawach

Przyjrzyjmy się jeszcze charakterystykom zespołu Aspergera:

Dziecko z zespołem Aspergera nie przejawia opóźnień w rozwoju mowy. Jego mowa często szybko się rozwija, dziecko używa trudnych, dziwnych wyrazów. Zaobserwować można dosłowne rozumienie i używanie języka (np. gdy ktoś je zapyta: „Masz coś do picia?”, dziecko odpowie: „Tak” i nie poczęstuje kolegi napojem). Dość charakterystyczna jest trudność z rozumieniem metafor, przysłów, ironii. Osoby z zespołem Aspergera prezentować mogą perfekcjonizm w wypowiadaniu się, ich język może być bardzo bogaty, często używać mogą nietypowych wyrazów.

Jednocześnie widoczne są trudności w komunikacji niewerbalnej (np. nie używa i nie rozumie gestów, spojrzeń, nie rozpoznaje zmienionego tonu głosu, unika kontaktu wzrokowego, ma trudność z nazywaniem, wyrażaniem i rozpoznawaniem emocji). Mowa może nie wyrażać emocji, być monotonna, niezależnie od przekazywanej treści. Dodatkowo dziecko może często monologować, nie zważając na reakcje rozmówcy, np. znudzenie tematem.

Osoby z zespołem Aspergera prezentują trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu kontaktów z rówieśnikami (nie potrafią nawiązać kontaktu, wejść do grupy, często oczekują, że inni będą bawić się lub grać tylko według ich zasad).

Zdarza się, że dzieci te nie akceptują zmian i codziennych rutyn (np. zmiana codziennej trasy do szkoły może wiązać się z nadmiernie wyrażonymi: złością, smutkiem, niepokojem).

Cechą charakterystyczną jest silne zainteresowanie daną dziedziną (np. dinozaury, klocki LEGO w młodszym wieku; wynalazki, fizyka, matematyka, informatyka u młodzieży i dorosłych). Są to często nietypowe zainteresowania, takie jak rozkłady jazdy komunikacji miejskiej, typy pociągów, automatycznie rozsuwane drzwi w supermarketach .

Można także zauważyć niezgrabność ruchową, brak koordynacji, trudności w zakresie odbioru i przetwarzania bodźców (np. nadwrażliwość na światło, hałas, ale również poszukiwanie pewnych bodźców, np. dotykowych, zapachowych itd.).

U nastolatków i dorosłych z zespołem Aspergera może występować brak zainteresowania płcią przeciwną.

Zaburzenia współistniejące

U dzieci z zespołem Aspergera często obserwujemy dodatkowe trudności: np. impulsywność i deficyt uwagi (jak w przypadku ADHD), obniżony nastrój (stany depresyjne), zaburzenia lękowe (np. fobia społeczna).

Zdjęcie: sarflondondunc via Foter.com / CC BY-NC-ND

2 Comments

  1. Żeby nie było aż tak nudno, mam do rozwiązania kilka zadanek z pogranicza matmy i geografii Polski. Rozruszajcie szare komórki ^^

    Zadanie 1. (łatwe)
    Badania statystyczne pokazują, że zespół Aspergera występuje u 1 osoby na 68, czyli u [b]1,47%[/b] populacji. Polska liczy 38 422 346 mieszkańców. Ilu (w przybliżeniu) aspergeryków (x=?) zamieszkuje Polskę?

    Zadanie 2. (trudniejsze)
    Obecna częstość występowania ZA (1:68) została uzyskana przy jednoczesnym zaobserwowaniu prawidłowości mówiącej, że ZA występuje 4 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Wiele wskazuje na to, że wraz z poprawą diagnostyki kobiet, stosunek M:K z ZA będzie jak 1:1. Oblicz jak wpłynie to na oszacowanie częstości występowania ZA w populacji, po udoskonaleniu metod diagnostyki kobiet. Wskazówka: będzie 1:y (podać zaokrągloną do całkowitych wartość y). Wynik ten wyraź także w %.

    Zadanie 3. (podobne do 1, ale trzeba po drodze zrobić 2)
    Znając poprawioną (1:y – patrz zad. 2) częstość wystąpienia ZA w społeczeństwie, oszacuj ilu aspergeryków (z=?) zamieszkuje Polskę (38 422 346 mieszkańców).

    Zadanie 4.(trzeba trochę poszperać)
    Znając liczby Polaków-aspergeryków (x i z), znajdź polskie miasta, które mają liczby mieszkańców najbliższe x oraz z. Jakie to miasta?

    Przyjemnego mózgowania 😉

  2. “My passionate sense of social justice and social responsibility has always contrasted oddly with my pronounced lack of need for direct contact with other human beings and human communities. I am truly a ‚lone traveler’ and have never belonged to my country, my home, my friends, or even my immediate family, with my whole heart; in the face of all these ties, I have never lost a sense of distance and a need for solitude.”

    Albert Einstein

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

© 2018 Autonomia

Theme by Anders NorenUp ↑