Autonomia

Blog o autyzmie

Czy Sheldon Cooper ma zespół Aspergera?

Sheldon Cooper – bohater jednego z najpopularniejszych amerykańskich seriali komediowych „The Big Bang Theory” nieprzerwanie od dziewięciu sezonów bawi widownię swoim specyficznym zachowaniem.

Serial opowiada o czwórce przyjaciół – naukowców zajmujących się naukami ścisłymi w California Institute of Technology. Mimo wybitnej inteligencji mają jednak oni poważne problemy w relacjach międzyludzkich. Sheldon wyróżnia się wśród przyjaciół zarówno poziomem wiedzy oraz inteligencji (powszechnie uchodzi za geniusza), jak i szczególnymi trudnościami w kontaktach z innymi osobami. Brak społecznego przystosowania staje się szczególnie widoczny, gdy do ich życia wkracza nowa sąsiadka Penny niemająca wiele wspólnego z dotychczasowymi sferami zainteresowań bohaterów.

Dziś spróbujemy z przymrużeniem oka poszukać „dowodów” pozwalających znaleźć odpowiedź na pytanie czy Sheldon Cooper ma zespół Aspergera (uwaga na niewielkie spojlery z serialu!).

Jim Parsons, aktor grający rolę ekscentrycznego fizyka, w wywiadzie (przeczytać można go tutaj) stwierdził, że Sheldon nie ma zespołu Aspergera, choć na pewno posiada pewne cechy takich osób.

Twórcy serialu prawdopodobnie nie chcieli naznaczać bohatera przyklejając mu nieodwołalnie metkę spektrum zaburzeń autystycznych i dlatego odżegnują się stwierdzeń, iż Cooper ma zespół Aspergera.

W tym poście postaram się wskazać obszary funkcjonowania Sheldona mogące wskazywać na to, iż wybitny fizyk ma ZA.

DSM IV (czyli klasyfikacja zaburzeń psychicznych obowiązująca w Stanach Zjednoczonych, kraju, gdzie tworzony jest serial) zakłada, że postawienie diagnozy zespołu Aspergera wymaga wystąpienia zaburzeń w relacjach społecznych, a także posiadania specyficznych zainteresowań i/lub sztywnego powtarzania rytuałów. Zajmijmy się teraz wyżej wymienionymi kryteriami, do których specjaliści odwołują się stawiając diagnozę zespołu Aspergera.

1.Wystąpić muszą co najmniej dwa z poniższych zaburzeń w relacjach społecznych:

  • trudności w zachowaniach niewerbalnych

Wyraźnie obserwujemy, iż Sheldon posiada trudność w utrzymywaniu kontaktu wzrokowego oraz wykorzystywaniu go do regulacji interakcji. Bywa, że nie potrafi prawidłowo odczytywać mimiki, spojrzeń, tonu głosu innych osób.

W serialu znajdziemy ogromną ilość momentów, gdy dr Cooper nie odczytuje np. sarkazmu:

  • brak zdolności nawiązywania kontaktów z rówieśnikami

Sheldon w początkowych sezonach ma mały krąg znajomych, którzy miewają trudności z akceptacją pewnych działań bohatera. Dodatkowo, widoczna jest niechęć do nawiązywania nowych relacji, brak potrzeby uczestniczenia w sytuacjach społecznych (chyba, że jest to Comic-Con, czyli ceniony przez Coopera konwent miłośników komiksów, filmu i fantastyki). W jednym z odcinków pierwszego sezonu Sheldon uczestniczy w imprezie Halloween organizowanej przez Penny. Można u niego zaobserwować brak chęci zapoznawania się z nowymi osobami oraz próbę analizowania ich zachowań z perspektywy naukowca obserwującego inny gatunek.

  • brak potrzeby wspólnej zabawy z innymi osobami, posiadania wspólnych zainteresowań lub osiągnięć

Podobnie jak w poprzednim punkcie: Sheldon nie dąży do zawiązywania nowych znajomości. Jego kanał w Internecie „Fun with Flags” to jedna z niewielu aktywności obejmująca kontakt z nowymi ludźmi, choć jak to bywa w jego przypadku, bardzo specyficzna:

  • brak empatii

Wielokrotnie fani sitcomu byli świadkami sytuacji, gdy Sheldon nie okazał współczucia lub okazywał je w wyuczony sposób. Trudności z odczuwaniem empatii i rozpoznawaniem jej w głosie innych można zobaczyć w jedynym z odcinków najnowszego sezonu:

Bohater w ogóle rzadko adekwatnie reaguje na emocje innych. Często zachowuje się jakby był niedojrzały emocjonalnie.  Leonard (najlepszy przyjaciel) i Penny traktują go często jak gdyby był małym dzieckiem.

2. Wystąpić powinno też przynajmniej jedno z poniższych zachowań:

  • intensywne, stereotypowe zainteresowania

Doktor Cooper fascynuje się komiksami, grami komputerowymi, serialami Sci – Fi i pociągami. Potrafił wyprowadzić się od swojego współlokatora, gdy Leonard wyśmiał jego zainteresowanie koleją. Przykłady na to silne i nietypowe zainteresowanie znajdziecie w tym fragmencie serialu:

  • sztywne powtarzanie rytuałów

Sheldon posiada dużą ilość procedur, których musi sztywno przestrzegać. Jedną z nich zobaczyć można, gdy obecność Penny w jego mieszkaniu zaburza jego cotygodniową rutynę oglądania o tej samej porze Doctora Who w ściśle określony sposób:

Fizyk z „Big Bang Theory” nie akceptuje zmian, ponieważ zaburzają jego przyjęte schematy. Uważa on zresztą, że zmiany są zawsze złe. W tym odcinku można zobaczyć jak reaguje on na istotne zmiany w życiu swoim i swoich przyjaciół:

  • brak sukcesów w ważnych sferach życia (społecznych, zawodowych), będący wynikiem powyższych zaburzeń.

Kryterium to nie jest spełnione w przypadku Shledona. Odnosi on duże sukcesy w fizyce teoretycznej (ciągle liczy na Nagrodę Nobla!), co więcej ostatecznie udało mu się stworzyć związek z Amy, która jest neurobiologiem. Pierwsze spotkanie Amy i Shledona nie zapowiadało jednak, że będą oni mogli nawiązać stałą relację:

3. Dla zdiagnozowania ZA wymagane jest ustalenie, że dana osoba nie miała opóźnienia w rozwoju mowy i funkcji poznawczych.

Sheldon nie miał takich trudności. Ma dwa doktoraty (studia rozpoczął jako nastolatek), bardzo wysoki poziom inteligencji, posługuje się wyszukanym językiem i specyficznym poczuciem humoru.

Podsumowanie – czy Sheldon Cooper ma zespół Aspergera?

Jak widać, Sheldon Cooper przejawia wiele cech charakterystycznych dla zespołu Aspergera. Niewątpliwie jego sposób funkcjonowania jest przerysowany na potrzeby komediowego serialu. Jak przeczytać można w artykule na stronie Autism Speaks, „The Big Bang Theory”spowodował szerszą dyskusję na temat osób mających zespół Aspergera.

Jeżeli tak jak ja lubicie Sheldona, teraz zapewne oglądając kolejne odcinki „Big Bang Theory” zwrócicie uwagę na zachowania doktora, które mogą wskazywać na posiadanie przez niego zespołu Aspergera. Przypominamy też, że o zespole Aspergera pisałyśmy już wcześniej na blogu.

 

2 Comments

  1. Tak naprawdę, gdyby się dobrze rozejrzeć to znajdziemy w swoim otoczeniu sporo osób z zespołem Aspergera. 50 lat temu, rzadko kto zastanawiał się dlaczego jego dziecko jest wycofane i zamknięte, dlaczego ma problemy w kontaktach z rówieśnikami, dlaczego tak dziwnie reaguje na dotyk… itd. Takie dziecko było karane, strofowane i tyle… a dziś funkcjonuje w społeczeństwie jako dorosły człowiek i wydaje się, że jest to po prostu dziwak, a nie! To osoba z Aspergerem…;(

  2. W przypadku zespołu Asperger’a nie ma opóźnienia w nauce mowy czy rozwoju intelektualnym-to odróżnia klasyczny autyzm od AS ( teraz klasyfikowanego jako WYSOKO-FUNKCJONUJĄCY autyzm). Są opóźnione w rozwoju społecznym i , co by było logiczne, emocjonalnym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

© 2018 Autonomia

Theme by Anders NorenUp ↑